GİrİŞ Yap

DarulErkam · 21.10.2007, 15:05

Hadisleri Kur’an’a arz etme gerekliliğini ileri sürenler, görüşlerini bir takım rivayetlerle kuvvetlendirmiştir. Hanefi mezhebinin Fakihlerinden İmam Ebu Yusuf, mürsel olarak naklettiği bir hadiste, Yahudilerin Hz.Musa (a.s) , Hristiyanların da Hz. İsa hakkında yalan ve mübalağalı sözler söylediği anlatılmakta ve Resulullah’ın (s.a) şöyle buyurduğu rivayet edilmektedir. “Benim sözlerim yayılacaktır. Size benden bir hadis gelirse, ALLAH’ın kitabı’na uygun düşeni ben söylemişimdir. Uygun olmayanı ise söylememişimdir” (Ebu Yusuf ,Er-Rerr ala siyeri’l-Evzai; s.24,25)

Bu hadis Abdullah b.Ömer’den mevsül olarak da nakledilmiştir, ancak isnadı zayıftır. Bu hadisin isnadında Ebu Hadır Abdulmelik b.Abdirrabih vardır ki bu ravi “münkerü’l-hadis”tir.(Nureddin Heysemi, Mecmaü’z-zevaid ve menbeü’l-fevaid,I,170;1982 beyrut baskısı, İbn Hacer,Lisanu’l-mizan,IV,67) Şafii ise, aynı hadisi şu şekilde rivayet etmiştir:

“ Benden size gelen hadisleri ALLAH’ın Kitabı’na arz edin; uygun olanı ben söylemişimdir, aykırı olanı ise söylememişimdir. Şafii bu hadisi, rivayetine itibar edilen hiçbir ravinin nakletmediğini, isnadının da munkatı olduğunu, söyleyerek tenkit etmiştir. .”(Şafii, er-Risale (Nşr.Ahmed Muhammed şakir,Kahire 1309 s.224,225; Ona göre, bu konuda itibar edilmesi gereken Süfyan b.Uyeyne’nin naklettiği şu hadistir;” Sizden birini koltuğuna yaslanmış, benim emrettiğim veya nehyettiğim hususlardan birisi kendisine arz edilince, bilmiyorum; “Biz ALLAH’ın kitabı’nda bulduğumuz (hükme) uyarız”,derken bulmayayım.”er-Risale,s.225,226;89,90; Tirmizi, ilm, 10; Ebu Davud, imara,33; Sünne,5; Ahmed bin Hanbel,II,367,483)

İbn Abdillberr’in naklettiği bir hadiste Rasulullah (s.a) şöyle buyurmuştur:

“Bana nisbet edilen her şeyi, ALLAH’ın kitabına arz ediniz; ona uyarsa ben söylemişimdir, ona aykırı ise ben söylememişimdir. Ben, ancak ALLAH’ın kitabı’na muvafık olurum; zira ALLAH, beni, onunla hidayete erdirmiştir.” (İbn Abdilberr, Camiu beyani’l-ilm ve fadlih,II,191,Beyrut 1978; Suat Yıldırım “Hadisleri Kur’an’la karşılaştırma Meselesinin kaynakları” s.105 )

İbn Abdilberr, bu haberi kabul etmemekte, Kur’an-ı Kerim’de Rasulullah (s.a)’e itaat etmeyi emreden ayetlerin mutlak olduğunu, bir kısım bid’atçıların iddia ettiği gibi, “Rasullah’ın, sadece ALLAH’ın kitabına uygun düşen sözlerine ittiba edin” buyurulmadığın söylemektedir. (İbn Abdilberr, Camiu beyani’l-ilm ve fadlih,II,190;Beyrut 1978)

Bu konudaki rivayetlerin en meşhurlarından birisi de , şu haberdir;

Sevban (r.a) Rasulullan’ın (s.a.) şöyle buyurduğun rivayet etmiştir: “Dikkat edin! İslamın karşısına musibetler, hezimetler çıkacaktır.” Orada bulunanlar, “ O zaman biz ne yaparız, ya Rasulullah!” dediler. Bunun üzerine Rasulullah “Sözlerime, Kitab’la karşılaştırın. Kitab’a uygun olan benim sözümdür, ben söylemişimdir” buyurdu. (Süleyman bin Ahmed Taberani, El-Mü’cemü’l-kebir, II,94, Bağdat 1978; .Nureddin Heysemi, Mecmaü’z-zevaid ve menbeü’l-fevaid,Muttaki,I,70;1982 beyrut baskısı)

Bu rivayetin isnadı tenkid edilmiş, isnaddaki Yezid b.Rebia’nın metruk bir ravi olduğu, münker hadisler rivayet ettiği söylenmiştir. (İbn Hacer, Lisanu’l-Mizan,VI,286) Bu zat özellikle “Ebu’l-Eş’as’dan Sevban” tarikıyla rivayet ettiği haberlerde aşırı “ihtilat”la (karıştırma) suçlanmıştır. Yezid b.Rebia’nın aynı zamanda bir fakih olması, fukaha arasında böyle bir hadisin maruf olduğun göstermektedir. Kadi Ebu Yusuf da yukarıda kendisinden nakledilen hadisi, şaz rivayetlerden sakındırmak, özellikle fakihler arasında bilinen rivayetlere itibar edilmesi gerektiğini vurgulamak maksadıyla naklettiğini ifade etmiştir. Ona göre, “çoğunluğun kabul ettiği, fakihlerin bildiği, Kur’an ve Sünett’i uygun rivayetlerin kabul edilmesi gereklidir” Bu nedenle o, “Rivayet olarak nakledilse de Kur’an’a uygun düşmeyen hadis, Rasulullah (s.a)’in sözü değildir” kanaatindedir. (Ebu Yusuf, Er,Rerr ala siyeri’l-evzai s.31)

Arz metoduna delil olarak öne sürülen hadislerden birisi de Ebu Hureyre’nin (r.a) Resulullah’tan rivayet ettiği şu hadistir:

“Size benden ihtilafli hadisler nakledilecektir. Allah’ın kitabı’na ve (sahih) sünnetlerime uygun olanlar, benim sözlerimdir. Allah’ın kitabı’na ve sünnetime muhalif olanlar ise benim sözüm değildir.” El-Hatib El- Bağdadi’nin naklettiği senedeki ravilerin çoğunluğu Küfelidir. Ravileri arasında İbn Cerir Et-Taberi’nin ve Kadı Ahmed b.Kamil’in bulunması, küfe çevresinde ve fakihler arasında bu haberin ma’ruf olduğunu göstermektedir. Ayrıca Darekutni Sünen’inin IV,208 ‘de hadisin senedindeki Salih b.Musa için “zayıf bir ravidir, hadisiyle ihticat edilmez” demiştir.

devamı için http://zulcenaheyn.blogcu.com/936515/
http://zulcenaheyn.blogcu.com/936512/
http://zulcenaheyn.blogcu.com/936507/

İktibasa ek olması babından şu eklentiyi yapmamız gerekmektedir. Hanefi mezhebi hadis usulünde, hadislerin,Kur'an'a arz edilmesi esas alınmıştır. Zira, Cessas,Debusi ve şuanda adını zikredemediğimiz bir çok hanefi fıkıh hukukçuları bu metodu benimsemişlerdir..

Muvaffakiyet ALLAH'tandır..

Dua buyrun. Selam ve dua ile.

GİrİŞ Yap

Arama

Online Üye