| محمد ديار بكري
Üyelik tarihi: 20.08.2007
Mesajlar: 1.792
Yarışma Puanı: 290  Teşekkür etti: 4.000
Teşekkür aldı: 1.635 konuda 6.552 kere
| Takdir ve Cuz’i Irade Hakkinda Soru ve Cevablar
1- Cuz’i ihtiyari’ye veya iradeye inanmak imanin cuzlerinden midir?
Cevab: Evet,Kulun, her hayri setden ayirt etmesi ve hayri yapmakla magruruyet ve enaniyete sapmamasi icin,cuz’i irade imanin cuzlerinden sayilmistir. Binaenaleyh cuz’i iradeye,mesuliyetten kurtulmak icin inanmak farz olmustur.Kul iki seye inanmak mecburiyetindedir;Birincisi Allah Teala’nin her seyi yarattigina, ikincisi kulun cuz’i iradesine.. Izahi gelir
2-Mademki Allah Teala her seyi yaratir;serri de yaratir demektir.O’nun serri yaratmasi ser degil mi?
Cevab: Ekmel-ul-Ulema’nin dedigi gibi,halk-i ser,ser degil; kisb-i ser, serdir. Nazarimizda cuz’i bir ser,Allah Teala’nin nazarinda kulli bir hayri kusatabilir.Binaenaleyh Allah Teala’nin serri yaratmasi,ser degildir.Mesela hakim’in hirsizin elini kesmesi ser degildir;ser, hirsizin hirsizlik etmesidir. Mademki Allah Teala kulunu yaratmis, ne gibi serleri isleyecegini de bilmistir. Bizce bu hikmet gizlidir.
Bir nakiscinin cirkin naksi islemesi, cirkinlik degil;cirkinlik naksin nefsindedir. Bir fotograf makinasinin kisinin fotografini cirkin cekmesi,makinanin cirkinligini degil, fotografi cekilenin cirkinligini ortaya koyar. Kader-i Ilahi de boyle.
3-)Hicbir sucu olmadan,belaya tutkun kimseler bulunuyor. Tanri’nin bunlari boyle sakat yaratmasinda ne gibi hikmetler vardir?Sonra sakat dogan cocugun sucu neymis?
Cevab:Kainattan bir zerreyi ele alip,her seyi ona kiyas etmek dogru degildir. Bir hakim nazarimizda sucsuz bir kimseyi katil diye hapsederse, her ne kadar acikta katil degilse bile muhakkak gizli bir katlin sucundan dolayi hapsetmistir.Dolaysiyle hakimin hapsetmesi zulum degildir.Boylece Allah Teala’nin, katl isleyebilecek bir kimsenin elini koparmasi da zulum degildir.Allah Teala ilm-i ezelisinde kulun nasil yapacagini bilir. BIldigi gibi yaratir; bildigim gibi degil.Hem mesela bir hakimin, nazarimizda ayagi saglam olan bir kimsenin, kanser yahud kangren vardir demekle ayagini kesmesi cirkin degildir, zulumde degildir; sefkatin ta kendisidir.Takdir-i Ilahiye de boyle.Kaldi ki Allah Teala’nin bir Ferdi belaya tutkun olarak gostermesinde bircok hikmetler vardir. Mesela belaya tutkun olmayan kimsenin, nimetinin kadrini bilmesi; boyle bir ferdin gostermesiyle baskasinin ibret almasi; ve o baskanin rahim vesefkat denizlerini akitmasi; boylece Allah Teala’nin Kendi merhametini kulunun aklina getirmesi,birer hikmettir.
Mesnevi-i Nahifi’den bir beyt :
Havf eder nisi hacamattan puser,
Musfik iken sad olur mader peder,
Nimcan alir Huda yuz can verir,
Yada gelmez lutfeder ihsan verir.
Cocuk,siringadaki ilactan, ilacta gizlenmis sifadan habersiz oldugundan,igneden feryad eder.Anasi babasi bundan haberdar olduklari icin,sefkat ve merhametlerinden dolayi igneyi zerkederler.Evet , Allah Teala bazan kulundan yarim cani alir; yerine yuz can verir; hesaba sigmaz lutuf ve ihsanda bulunur. Iste O’nun lutuf ve ihsanindan bihaber kimseler,yukaridaki soruyu sorarlar.
Hafizlari goruyoruz. Zekalarini goruyoruz . Kendi kendimize deriz ki, hafizin gozu olsaydi, neleri bulacakti .. Hafizin nazar gunahindan haberimiz yoktur..O hafizayla Kur’an’i ne kadar kolay ezberlediginden haberimiz yoktur. El-Hasil hikmetini bilmek gerekir.
4-)Madem ki cuz’i ihtiyari bir emr-i i’tibaridir ve insanin elinde meylden baska bir sey yoktur, Mu’ciz-ul-Beyan olan Kur’an nedeninsanlarin cuz’i iradesini hedef ederek ona ehemmiyet vermistir?
Cevab:Ekmel-ul-ulema’nin dedigi gibi,kibrit copunun atesi yok denilecek kadar az oldugu halde, bir mahalle degil,bir sehrin yakilmasina kafi gelir.Cuz’i irade de, cuz kelimesiyle vasiflansa dahi haddizatinda fayda ve zarar bakimindan rolu coktur. Demek tesiri vardir. Onun icin insan dinen sorumlu tutulmustur.Sonra insanin cuz’i iradesiylesorumlu tutulmasinda beser ve Ilahi kanun muttefiktir.Kulun magruriyete kapilmamasi icin kendisine bir cuz’i irade verilmistir.Allah Teala Zulcelal Hazretleri, dunya ve ahirete faydayi celbetmeyi,zarari defetmeyi cuz’i iradeye baglamis; Sunnetullah boyle cari olagelmistir.Eger kulun iradesi her yerde gecerli olsaydi, ne kimse hastalanir ve ne de kimse ölürdu.O zaman nizam bozulurdu.
5-)Cuz’i Ihtiyariye’nin varligina delil varmi?
Cevab:Evvela cuz’i iradenin manasini bilmeliyiz.Cuz’i irade, kulli iradeden yani tabii kanunlardan insanlara yonelmis olan sebeblere mutabakat ve muvafakat gostermek veye gostermemektir.Herkes kendi nefsinde mutlak bir sekilde cuz’i iradeyi hisseder.Bu vicdani delil oldugu gibi, ayet ve hadislere baktigimizda birtakim fiiller,kullara nisbet edilmistir.Bu nisbet dahi naklen de cuz’i iradenin varligina delildir.
6-)Mademki kader vardir,Cenab-i Hakk benim kaderimde ne yazmis ise o olur;benim cuz’i irademin ne faydasi vardir?
Cevab: Faydasi veya zarari vardir ki ondan bahsedilir.Ekmel-ul-ulema’nin dedigi gibi, kader Allah Teala’nin ilminin bir cesididir.Ilim ise, olaylar nasil olacaksa o olusa oyle baglanir.Yoksa olay meydana geldikten sonra Ilmullah ona baglanir demek degildir. Zira Halik’in ilmi ebede bakan ayna misalidir.Zira Allah Teala’nin ilmi zamansizdir.Zaman ortadan kaldirilinca, dava hallolur. Ilmullah aynasi yukardan asagi bakar, gecmis ve gelecek her ne varsa kemaliyle icine alir.Binaenaleyh cebir yoktur.Kader manen der ki: “ Ey insan,sen neyi taleb edersen,ben onu sana muyesser ederim.” Su kadar ki bazi yerlerde Ilm-i Ilahi, cuz’i irademize baglanmistir.Su halde cuz’i ihtiyariyemiz, kaderin var ve hakim olmasini takviye eder, iptal etmez.Sayet cuz’i irademizi iptal ederse, o zaman mes’uliyetimizi kaldirir.Halbuki kadere iman asla ruha sikinti vermez,bilakis rahatlik verir.Insan bir cihetle butun kainata alakadar oldugundan, eger kaderei man etmezse muvakkat ve kucun serbestiyetten dolayi,buyuk bir yuku ruhun omuzuna yukleyebilir.Kadere teslim olmak o kadar lezzetlidir ki” Her kim ki kadere iman ederse ,subhesiz kederden emin olur” denilmistir.Kalbinde kadere kaderei man subesini yikan kimse intihar etmeye mahkumdur.Demek cuz’i irade insani intihara goturur.Iste akil boyledir..Kadere iman ise insani,intihardan kurtarir.En azindan izzet zamaninda,” kaderimdir”demekle,zillet zamaninda”kaderimdir” demekle; kul, rahata kavusur; Izzetten dolayi magrur olmaz; zilletten dolayi magmum olmaz.(Ismail Cetin,Ehl-i Sunnetin Nazari Itikadin Olcusudur)
Konu diyarbekrî tarafından (20.11.2007 Saat 08:23 ) değiştirilmiştir..
|
