| BiDATLAR
Bid'at Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in zamanında olmayıp, hayatından sonra ibadet olarak ihdas edilen şeylerdir. Zeyn-ul Arab : " Bid'at, dinin aslına dayalı olmayan kıyaslarla ihdas edilen şeylerdir. " Herevî : " Bid'at, celî veya hafî olarak sünnet ve Kitaba dayanmayan, bilahare ihdas edilen görüşlerdir. " dediler.
Binaenaleyh bid'at-i hasenenin de bir asla, zahiri veya hafî bir senede dayalı olması şarttır. İmam Birgivî'nin bazı haşiyelerinden naklen, Tarîkat-ı Muhammediye'nin şârihleri Ebû Saîd Hâdumî ve Şeyh Receb'in zabtlarına göre bid'atlerin en çirkini ondur:
1- Kur'an-ı Hakîm'i ücret mukabilinde okumak; özellikle vakfedilmiş paradan okumak mukabilinde ücret almak... Çünkü Kur'an'ın okunması için yapılan vakıflar bâtıldır. Zikir, dua, salavat, tesbih ve benzerlerinin de para mukabilinde yapılması çirkin bid'attir. Tabii ki camilerde yardım almak maksadıyla okunan kıraat ve aşirler de buna dahildir.
2- Ölünün evinden yemek vermek. Böylece makberlerde mum yakmak ; cenazenin önünde, gelin çıkarırken ve benzerlerinde cehrî zikir yapmak; kabirler üzere bina yapmak, süslemek ve kabrin yanında yatmak da bunlara dahildir.
3- Nafile namazlarda cemaat, mesela Reğâib, Berat ve Kadir gecelerindeki namazların ve tesbih namazının cemaatle kılınması bid'attir, terâvih müstesna.
4- Namazda tadil-i erkanı terketmek; kıvrak namaz kılmak; karganın dindiklemesi gibi secde etmek dahi bid'attir.
5- İmamın arkasında, onu geçmek veya muhalefet etmek.
6- Cemaatte safları düzgün tutmamak ( ip gerilir bir çok camide, safa hiza alırken ipe ayak parmaklarının değil, topukların hizalanması gerekir. Mesela birinin ayak numarası 42 birinin ise 38 olunca, haliyle hiza parmaklardan olmaz; halbuki topuktan hiza alınırsa ipe saf düzgün olur)
7- Şarkı, türkü dinlemek, söylemek. Kur'an-ı Hakîm'i ( tecvid kaidelerinin dışında yani) dalgalı okumak; veyahud zikirleri böyle yapmak, ve bununla kendinden geçmek ve dengeyi kaybetmek,
8- Hutbe anında salavât-ı şerîfeyi, ashaba terdıyeyi, âmin demeyi cehren yapmak.. Bunların gizlide bid'at olmadığını İbnu Abidin tasrih etmiştir. Ayrıca birinin dua etmesi anında, diğerlerinin yüksek sesle âmin demeleri de buna girer.
9- Caminin içinde dilencilik yapana, israfçıya, oyunculara sadaka vermek; raks yapmak; Kur'an'ın hatmi yahud şöhret veya riya için yemek hazırlamak.
10- Kadınların yabancı erkeğin evinde halvet etmeleri; yabancı erkeği kutlamaları, taziye etmeleri, hastalıklarında ve kabirlerini ziyaret ve yabancı erkeklerin evin dışından işitebilecekleri kadar sesli kıraat, Tevhid ve mevludları bid'attir. Özellikle evli, genç, süslü ve kokulu olsalar daha şiddetli bid'attir.
KAYNAK : İmam Birgivî'nin bazı haşiyelerinden naklen, Tarîkat-ı Muhammediye'nin şârihleri Ebû Saîd Hâdumî ve Şeyh Receb'in zabtlarına göre Dilara Yayınları Özleşme Yolu İsmail Çetin | 
