| Özetle şöyle diyebilir miyiz; müslüman için "vatan" dinini hakkınca yaşayabildiği bir toprak parçasıdır.
Çünkü peygamberimiz doğup büyüdüğü, hayatını kazandığı ve çok sevdiği vatanı olan Mekke'yi terketmiş ve dini yaşayabilmek için kendisine başka bir coğrafyayı "vatan" kılmıştır. Hatta öyle ki, Mekke'yi fethettikten sonra bile anavatanında kalmamış, dini yaşayabilmek için kurduğu yeni vatanı Medine'yi tercih etmiştir.
Bence peygamberin her davranışında bizler için bir örneklik varsa bunda da olmalıdır, peygamberin bizzat davranışına bakmak varken "vatan sevgisi imandandır sözü hadis olmasa bile doğru bir sözdür" diye tevil etmeye gerek duymamak gerektiğini düşünüyorum.
Tabiki insan kendi doğup büyüdüğü, alıştığı ya da genetik olaran bağlı olduğu anavatanını sever ancak bir müslüman için oraya bağlı olup kalmak diye bir şey yoktur, çünkü peygamber bizzat kendisi anavatanını terketmiştir.
Öyleyse "vatan" derken neyi kastettiğimizi islama göre yeniden düşünmek daha doğru olur sanıyorum. | 
