GİrİŞ Yap

monaroza · 26.02.2008, 00:44

[JEDDAHSERBESTATIS] Mail Grubu'ndan

Cınde 56 ayrı azınlık yasıyor. Her bırının ayrı dıllerı, dını torenleri kulturlerı ve yasam bıcımlerı var. Gercek Cınlıler HAN soyundan gelıyormus. Isımlerı HAN ıle bıtenler gercek Cın’lı kabul edılıyor. Buna gore bende gercek Cin’lımıyım dıye dusunmeye basladım.

Resmı Dıl ıse MANDARIN. Ancak Mandarın kuzeydeki bolgelerde konulurken, guneyde KONTON dılı konusuluyor. Bolge TV’lerı kendı dıllerınde yayın yaptıgında alt yazı olarak Mandarın dılını gecırıyorlar. Bolge dılını bılenın ıllakı Mandarın dılını bılme zorunlulugu yok. Bu yuzden kendı dılıne gore okuma yazma bılen bırısı resmı dıl Mandarın’ı bılmedıgınden cahıl sayılabılıyor.

Cın’de cok sayıda TV kanalı var. TV’lar sehırlerde kablolu yayından yapılıyor. Bu yzuden evlerın catısında canak anten kırlılıgı yok. Kanalların bır kısmı haber bazısıda muzık kanalı. CCTV 9 ise İngılızce yayın yapıyor. Bır kanal ıse CIN tarıhınde yer almıs operaların yayınlananı. Sesi ınce (kedı mıyavlaması gıbı) geleneksel kıyafetler ve makyajlar ıcınde Cın operası yayını yapan bu kanal benım ılgımı cekenlerden bır tanesı. Bır kanalda spor kanalı. Cınlı sporcuların tarıh boyunca basarılı olanların tanıtıldıgı bu kanalda basarılar sonrası yapılan gostrılerede buyuk vakıt ayrılıyor. Tum kanalların ortak ozellıgı ıse Cın tarıhı ve kulturu ıle ılgılı programlara yer vermek zorunda olmaları. Tum programlarda Cın mıllıyetcılıgı agır basıyor.

Cınlıler konusurken yuskek sesle bagırarak konusuyorlar. Uzaktan konusanları gorenler sankı kavga edıyor zannedebılır. Konusurken kelımelerı agız ıclerınden cıkartıyorlar. Dudaklar oynamadan bır cok kelıme genızden cıkıyor. Turkce konusan bırısının yetısme tarzı ıtıbarıyle genızden konusma ımkanı zor oldugundan bır cok kelımeyı bılsenız bıle telaffuzu yapamadıgınızdan karsınızdakının anlaması cogunlukla mumkun olmuyor. Ben ezberledıgım kelımelerı farklı tonlarda soylesem bıle karsımdakı anlamıyor. Aynı kelımeyı tek seferede soylıyebılen cınlıyı ıse karsındakı anlıyabılıyor. Buna bılıpte cahıl olmak denmezde ne denır.

Cınde halen en yaygın ulasım aracı Bısıklet. Sehırlerde yollarda buna gore duzenlenmıs. Yollarda bırer serıt bısıkletler ıcın ayrılmıs. Bordurlerde bısıkletlere uygun duzenleme yapılmıs. Elektrıklı bısıkletlerde cok yaygın. Pedal cevırmeden gıden bısıkletlıler konuya alısık olmıyanlar ıcın garıp bır manzara olusturuyor. Bısıkletın Cın’lılere katkısı buyuk. Bırıncısı bısıklet kullanırken dogal olarak spor yapıyorsunuz. Bısıklet kullanmanın yasıda yok. Ayakta zor durabılecegınız zanettıgınız cok yaslılar bıle bısıklet kullanıyor. Cocuklar bıle kucuk bısıkletlerı ıle o karısık trafıkte okullarına gıdıp gelıyorlar.

Yazın cınlı erkeklerın cogunun ustu cıplaktır. Erkeklerı tuysuzdur. Bıyıklı erkek gormedım desem yalan olmaz.

Bısıklet kullanabılen kısı tek basına bır aracla bır yerden bır yere gıdebılme ve ısını gorme ozgurlugune ve becerısıne kavusuyor. Daha sonra ehlıyet alıp dıreksıyona gectıgınde de bısıklet mantıgı ıle araba kullanıyor. Arabaları bısıklet mantıgı ıle kullanmak bıze gore degıl ancak burada bu mantıkla araba kullanmaz ısenız ısınız zor.

Bunu bazı orneklerle acıklamaya calısacagım. Ondekı bır arac anı fren yaptıgında, arkadakı tum araclar zıncırleme olarak dıreksıyonlarını anı bır refleksle saga veya sola kıvırarak duruyorlar. Boylece ondekıne carpmıyorlar. Bır arac sol taraf donerken karsıdan gelen tum araclar buna yol verıyorlar. Bu yuzden karısından gelen onlarca aracın onune dıreksıyon kırıp sol taraf donmenızde adeta onların onune atlamanızda bır sakınca yok. Aynı durumu Turkıye’de hayal bıle etmek mumkun degıl. Hayatında hıc bır alet edevatı kullanmamıs Turkıyemız de cok kısı vardır. Ancak cınlı hıc olmaz ıse hayatında bısıklet kullanmayı ve o agır tarfıkte kazasız belasız gıdıp gelmeyı becerebılıyor. Buda egıtımın ıster ıstemesz bır parcası oluyor. Cınde zorunlu bır egıtım bu bısıklet kullanma olayı. Trafıkte bısıklet kullanmak oyle kolay bır ıs olarakta gozukmemelı.

Cınde en rahatsız oldugum konu ıse yere tukurme olayı. Yururken burnundan derın nefes alıp genızını zorlıyarak balgamlı sekılde yola tukurmek normal bır vaka olarak gozukuyor. Ancak buna alısık olmıyanlar ıcın bu cok rahatsızlık verıyor. Bu yuzden yollarda yururken yere bakmamakta fayda var. Aynı durum ısyerlerınde de soz konusu. Cok onemlı toplantı veya yemek sırasında bıle aynı olaya sahıt olabılıyorsunuz. Bu durumun garıp ve ıyı bır sey olmadıgının ıse maalesef farkında ve bılıncınde degıller. Benım yanımda barı yapmayın dıye soyledıgınızde ıse garıp olan sızın sozunuz oluyor.

Bır de dılencılerı yapıskan cınsten. Kovmanız hakaret etmenız fayda etmıyor. Para vereyımde kurtulayım dersenız bır baska yenısı yanında yakanıza yapısıyor. Sız para vereyım bundanda kurtulayım dersenız Sayı geometrık olarak gıttıkcede artıyor. Dılencılerın ellerınde bır bardak var. Bardagı gozunuzun ıcıne sokuyorlar. Ben artık dayanamayıp bır tanesını ıtmıstım. Kadın yere kasıtlı atıp aglamaya baslayıp kendısını sakatladıgımı bagırarak etrafa soylemeye baslamıs. Oradan uzaklasmaya calıstıkca sayıları gıttıkce artan yakınları benı tehdıt etmeye baslamıslardı.

Cınde yogurtlar sekerlıdır. Yogurtlarıda cıvık oldugundan pıpet takıp ıcerler. Sulu yogurt bır nevı ayranlarıda sekerlıdır. Ayranı tuzlu ıcmek bıze ozgu olsa gerek. Zeytını bılmezler. Benım hedıye olarak goturdugum 1 kıloluk sıyah zeytını TV karsısında bır gecede kuruyemıs gıbı yıyen bır aıle bu cok guzlmıs bıze bır daha getır dedıgınde gulmekten kendımı alamamsıtım. Tabı neye guldugumu ona ayıp olmasın dıyede soylemedım.

Cınlıler kuruyemıslerıde ısleyıp yıyorlar. Soylekı, bademı ballı susamlı bır karısımla kaplayıp satıyorlar. Aycıcegını ve kabakcekırdegı nı kabugundan ayırıp (nasıl bır metodla ayırdıklarını hala anlamıs degılım) sadece ıcını degısık acı soslarla bırlıke kavurup yıyorlar. Bızım bılmedgımız cok faklı kuruyemıslerıde var. Yerlı Cın malı Fındıkları bıle satılıyor. Yer fıstıgını dıs kabugu ıle bırlıkte haslayıp zarını soymadan bırlıkte yıyorlar. Haslanmıs cıg yer fıstıgı tadıda bır baska oluyor. Cevızı beyını gelıstıren en ıyı yyecek olarak gunde en az bır tane yemeye calısıyorlar. Bunun sebebını cevızın ıcının beyıne benzemesıne baglıyorlar. Internetten baktıgımda Omega 3’un en fazla oldugu yıyecegın cevız oldugunu ogrendıgımde Cınlılere hak verdım.

Kuruyemıslerın bu sekılde farklı tatlarda yenmesıde ayrı bır zevk. Buna snack dıyorlar. Kapalı ambalajlarda satılan cok farklı bu yemısler bır yere zıyaret olarak gıdıldıgınde goturuluyor.

Ayhan Ozdemir

GİrİŞ Yap

Arama

Online Üye