| MUTEZiLE'DEN BAZI FIRKALAR
bugün sağda solda dillendirilen bazı mevzuları yeni icad ettiler sanmayınız...
lütfen okuyunuz...
Mutezile'nin dördüncü fırkası Nizamiyye fırkasıdır.
Bunlar Ebâ İshak İbrahim bin Yesâr'ın tabi'leridir. Bu adama Nizam da denilmiştir. Gençliği Senevîlerle, ihtiyarlığı felsefecilerle geçtiğinden, Kaderiyye mezhebini felsefe ile boyamıştır Nizam...
1- Bu mezhebe tabi olanlar Kur'an'ın îcâzını inkar ettiler.
2- Peygamber'in elinde taşların tesbih etmesi,
3- Parmaklarından suyun akması gibi mucizeleri inkar ettiler. Mucizenin nübüvvete delil olmadığını söylediler.
4- Delillerden icma ve kıyasın hatta haber i vahid'in hüccet olmasını inkar ettiler.
5- Görüş sahibi olan dört imam gibi müctehidleri, hatta ashabın birçok fetvalarını reddettiler. Mezhebsizlik buradan çıktı.
6- Ehli Sünneti, Şia'nın hepsini, Havarici'yi tekfir ettiler.
Mu'tezile'den Cübbâî'yi dahi tekfir ettiler. Şeyh Ebu-l-Hasan el-Eş'arî, sadece bu taifenin aleyhinde üç risale yazmıştır. İbrahim, Nizam ve Ebu İshak el-Basrî:' ALLAH teala kuluna zulmedemez, şerri yaratamaz. Alem içinde nihayetsiz birçok şeyler vardır ki ALLAH dahi hesabını bilmez' dediler. Binaenaleyh:
7- Allah teala kulunun hakkında en yararlıyı yaratmaya mecburdur, dediler. O'nun kulu için aslahı yaratmaması zulumdur, dediler. Binaenaleyh, hayr işleyen cennetliklerden birini cehenneme, yahud şer işleyen cehennemliklerden birini cennete sokmaya gücü yoktur, dediler.
8- Allah teala'nın körü şifayab etmeye gücü yoktur, dediler. Sair Mu'tezileler: Adalatle hükmetmeye ve herşeye Allah teala muktedirdir, dediler ve Nizam'ı tekfir ettiler.
9- Hayr ve şerri işleyen, insanın bedeni değil rug-hudur. Binaenaleyh insan fiilini icad eder. Doğrusuinsanın fiili kendisidir. ( şimdiki materyalistlerin: Maddenin hareketi, maddenin kendisidir dedikleri gibi bunlar da ) Ruh cins olarak fiilin cinsindendir. Zira bütün hayvanların hareket ve sukunetlerinin cinsi birdir. Her biri içindeki ruh ve tabiî kanunla fiiline mecburdur.
10- Farz namazını vaktinde kılmayan sonra kaza etmez. Çünkü namazın kazası vacib değildir. Rafiziler de: Namaz farz değildir, dediler. Burada Nizam'la Rafizilerin arasında cüz'î bir fark vardır: Nizam, vaktinden sonra, Rafiziler ise vaktinde farziyetini inkar ederler.
11- Nizam ve peşinde gidenler, Ebu Hureyre'yi suçladıkları gibi, Ömer-ul-Faruk'u da suçluyorlar. Çünkü Ebû Hureyre Kaderiyye aleyhinde hadis rivayet etmiş. Derler ki: Peygamberin vefatı zamanında Hazreti Ömer şüpheye düşmüştür. Mut'a nikahını kaldırmıştır. teravih kılmak bidatını çıkarmıştır. Hazreti Osman'ı da, Velid bin Ukde'yi Kufe'ye tayin etmesiyle suçlayarak derler ki: O da sarhoş olarak namaz kıldırdı. Hazreti Ali'yi suçlayarak dediler ki: O bir ineğin bir eşeği öldürmesinden sorulduğunda dedi ki: Ben bunda bir şey işitmedim; görüşümle hükmederim... O kimmiş görüşüyle hükmedecekmiş. Bunlar galiba kendilerini teşhir etmek için böyle yaptılar ve riyaset peşine düştüler.
Görülüyor ki, bunlar Allah Teala'nın el-Feth suresinin: 'Andolsun ki, Allah mü'minlerden -Seninle o ağaç altında biat ederlerken- razı olmuştur da, kalblerini bilerek üzerine kevvei maneviyyeyi indirmiş ve onları yakın bir feth ile ve alacakları birçok ganimetlerle mükafatlandırmıştır. ALLAH mutlak galibdir. Yegane hüküm ve hikmet sahibidir.' mealindeki 18. -19. ayetinde övmüş olduğu Ehli Bey'at-ir-Ridvan'a dahi dil uzatmaya, hatta Allah teala'nın sıfatlarını inkar etmeye dahi cesaret bulmuşlardır.
el-Farku beyn-el Firak s.131-149 arası seçmeler. el Milel venNihal c.1 s.83 ve 95. Feyz ul Bari c.4 s.154. el Fisal fi-l Milel c.5 s.33-45 arasına bakınız. Bknz: Keşşaf c.2 s.108,211,212, 236,237. Bu sayfaların hepsinde: Allah teala ancak kainatın aslı olan cevherleri yaratmış, ondan başka herşey ve insan da kendi fiillerini yaratır, denilmektedir. keşşaf bununla yetinmiyor da, bir de Ehli Sünneti, yakışmayan sözlerle tenkid eder. İnşâAllah Keşşaf, ömrünün sonunda tevbe etmiştir.
iktibas: İttiba Ehli Sünnetedir Dilara Yayınları s.108-111 | 
