İlk
Yüzde yüz Resûlullah sallallahu aleyhi ve selleme ait olduğu bilinen hadislerle yazılmış bir kitabı ilk yazan o oldu.
Kur’an’dan sonra Müslümanların en güvenli kitabı, en çok okunan kitabını yazan o oldu.
‘Ehl-i sünnet’ kavramının önderlerinden biri o oldu.
Test Edildi
Bağdat’a geldiği bir seferinde, biraz meraktan biraz da şüpheden ötürü bir grup âlim onun zekâsını denemeye kalktı. Ona başlarındaki ravilerin yerleri değiştirilmiş yüz hadis okuyup yorumlamasını istediler. Yaptıkları şöyle bir şeydi:
A hadisini varsayalım. Bu hadisi bir sahabi Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemden duymuş. O da bir tabiiye bunu öğretmiş. Tabii de ondan sonra gelene, o da daha sonrakine öğretmiş. Bu hadisin kimden öğrenildiğinin anlaşıldığı bir zincirdir. Dolayısıyla her hadisin başında en az dört isim vardır. Bu isimlerden birbirlerine yapılan aktarmaya göre hadisin doğruluğu veya yanlışlığı hakkında konuşulabilmektedir.
Buhari’yı sınamak isteyen on kişi, onu önlerine oturttuktan sonra her biri onar hadis okumuşlar. Ancak herkes okuduğu hadisin önündeki isimlerin yerini değiştirmiş. Onlar bu yüz hadisi tekrar etmesini istiyorlardı. Böyle yapmalarının nedeni de, o hadisleri büyük bir ihtimalle Buhari zaten biliyordur. Yeni bir bilgi gibi bu yüz hadisi karşısına çıkarmak istemeleridir.
Buhârî onları dinledikten sonra, yerlerini değiştirdikleri isimlerin doğrularını tekrar ederek cevap vermeye başlayınca, o volkan gibi zekânın önünde teslim olmak durumunda olduklarını anladılar. O mecliste Buhârî belli bir sıraya göre dizildikten sonra yerleri değiştirilmiş beş yüze yakın ismi, ilk dizilişine göre yeniden tekrar etmişti.
