Haramı haram, helali helal inanmak ve haramdan sakınmak da farzlardandır.
Bazı fıkıh kitaplarında bu konu
" Hazır ve ibaha " başlığı altında beyan edilmiştir.
Hazır, kullanılması şer'an memnu olan ; mübah, kullanılması şer'an memnu olmayan şeylerdir.
Bazı kitaplar da
"istihsan" başlığı altında bu konu beyan edilmiştir.
İstihsan, akıl ve şer'i şerifin güzel görmüş olduğu meseleler demektir. Her mü'min, yemekte, içmekte, bakmakta, giyim ve kuşamda, hasılı günlük hayatında, kendisine neyin haram olduğunu bilmelidir ki, rahatlıkla ondan sakınmış olabilsin. Tabii ki, bunun itikadi meselelere dahil olması gerekir.
Gençlerimizin kısm-i a'zamisi, helal ve haramı bilmedikleri için burada en mühimlerini beyan etmek mecburiyetinde kaldık.
Nitekim İbrahim Hakkı da bu konuyu itikadi meselelerden sayarak şöyle demektedir:
"Haramı i'tikad etmek haram andan sakınmakdır
Helali hem helal bilip bu oldu cümle Farzullah."
yani ; Haramı haram inanmak ve ondan sakınmak; helali de helal inanmak dahi, Allah Teala'nın bize emrettiği farzlardır.
Yemek, içmek ve giyinmekte hükümler , bazan bir şeyde toplanır; bazan birbirinden farklı olur, yani zıd şeylerde bulunur.
Mesela yaşayabilecek kadar yemek ve içmek; soğuğu sıcağı defetmek için giyinmek farz olur. Bununla her insan, nefsini helak olmaktan korur.
Aynı zamanda namazı, orucu ikame etmek içinde, yemek, içmek ve giyinmek farz olur.
Nafile ibadetleri yapmak, şer'i ilimleri öğrenmek maksadıyla yemek ve içmek mendub olur. (
Mendub : Sevilen, yapılması uygun olan, işlenmesi teşvik edilen iş. )
İhtiyaçtan fazla yemek, içmek ve giyinmek mekruh olur. Bunların kendisine zarar verebilecek mikdarda olması halinde haram olur.
Binaenaleyh kişinin kendini aç bırakması, riyazetlere girerek yemek ve içmekten kısması, şuuru bozacak tehlikesine girdi mi haram olur.
Ortalama hayatı idame etmek için bunları yapmak mübahtır.
Bunlarda israf haram olduğu gibi; kısmak da haramdır.
Mesela lüzümsuz yere, bütçe müsaid olmayacak kadar çeşitli yeme içme, giyim kuşama dalma haram olduğu gibi, büsbütün kısmak da haram olur.
KAYNAK: Dilara Yayınları EHLİ SÜNNETİN NAZARI İTİKADIN ÖLÇÜSÜDÜR
neşr
