|
Üye
Üyelik tarihi: 31.03.2007
Mesajlar: 38
Teşekkür etti: 6
Teşekkür aldı: 30 konuda 103 kere
|
Allah Tealanın Sıfatlarının Alakadarlığı
Allah Tealanın Sıfatlarının Alakadarlığı
Allah Tealanın i'tibari sıfatları, meani ve manevi olmak üzere ikiye ayrılır.
Meani sıfatları ; İlim, İrade, Kudret,Sem'i, Basar, Hayat, Kelam, Tekvin olmak üzere sekizdir.Ma'nevi sıfatları ise, bunların
ismi failleridir;ki İbrahim Hakkı Hazretleri 17-22 numaralı beytlerde buna işaret etmişlerdir. Mesela Allah Teala Alimdir,
Müriddir, Basirdir, Semiidir, Basirdir, Hayydır, Mütekellimdir ve Mükevvindir denilir.İttifakla Allah Teala, onaltı sıfatla vasıflanır. Zaten ilim sıfatı alim olmasını gerektirir.Diğer sıfatları da böylece kıyas et.
Mahluka ilgi ve aakadarlık bakımından Allah Teala'nın sıfatları dört kısımdır:
1- Vacib'e, mümküne ve muhal olanlara alakadar sıfatlar ; İlim ve Kelam dır. Mesela İlmullah' ın Vacibe bağlılığı,
Kendi Zatını bilmesidir. Mümküne bağlılığı, tesir etmeksizin eşyayı hakikati üzere bilmesidir. Muhal olana bağlılığı,
muhalin muhal oluşunu bilmesidir. Hasılı İlmi ; tesbit bakımından Vacib'e , mümküne ve müstahile alakadardır.
Kelam sıfatı ise, delil, beyan, emr, nehiy bakımından bütün eşyaya alakadardır. Bu cihetle Allah Tealanın kelamı, Vacibden, mümkünden ve müstahilden haber vermektedir.
2- İrade ve Kudret sıfatı, sadece mümküne alakadardır.Yani İrade ve Kudretin, Vacib ve müstahile alakadarlığı söz konusu değildir. ....
İrade ; tesir cihetiyle mesela maddeyi, bir şeye icad ve idamdan birine , tercihen tahsis etmesi..Kudret; bilmubaşere İradeyi fiile geçirmesi , yani halketmesinden ibarettir.
Vacib'in idamı, müstahilin icadı muhal olduğundan, bu iki sıfat, Vacib ve muhale bağlanmaz.Çünkü Vacibin idamı, bekasını engellemekle Vacibi vaciblikten çıkarması bakımından muhaldir.Çünkü bu takdirde yokluk
ve varlık gibi iki zıddın aynı anda bulunması gerekir.Her akıl sahibi bunu idrak eder. Binaenaleyh İrade ve Kudretin
mümkünden başkasına bağlanmaması , acizlik ve noksanlıktan dolayı eğildir; o şeyin tabiatındandır.
İşte burada şeytanlar, mü'minlerin imanını sarsmak için şöyle soruyorlar;''Allah Teala benzerini yaratabilir mi?''. Tabiiki
bunda mü'mini şaşırtır.Mümin ''yaratamaz'' dese ; o zaman acizdir der.''Yaratabilir'' dese '' o zaman ona değil buna
inanırım' der. Hasılı bundan , acizlik sıfatını Allaha isnad etmeyi kasdederler.Daha ileri giden mülhidler :''Allah
kaldıramayacağı kadar bir taşı yaratabilir mi?'' diye sorarlar.İşte hezeyan!...
Bu beyinsizler, İrade ve Kudret sıfatlarının tabiatlarını idrak edemediklerinden dolayı böyle sorarlar.
Eğer küçük bir çocuk bunu sorarsa :''Allah Teala her şeye kadirdir, amma Allah Tealanın ortağı yoktur.Muhal , bir ''şey'' değildir ki yaratsın'' dersin.
Şayet akıl sahibi bir şeytan sorarsa onda, kendisinin Vacib-ulVücudun ve müstahilin manasını bilmediğini; zıdların
biraraya gelmesini iddia ettiğini bildirirsinMesela şöyle sorabilirsin;''Şimdi benim, senin karşında olduğum halde
görülmemem mümkünmü, değil mi?'' Tabii ki bu sorunun cevabında şaşar.Ya da İrade ve Kudretin tabiatını itiraf eder.
3- Üçüncü kısım, Semii ve Basar sıfatlarının, sadece mevcut olana bağlı olmalarıdır; ister o mevcut Vacib olsun ve ister mümkün olsun..İrade ve Kudret hakkında şeytanların sorusu, buradada olabilir.Ancak mühim olan, sıfatların tabiatini bilmek ; Vacib ve mümkünün manalarını idrak etmektir.
Semi ve Basar sıfatlarının, madum yani hiç olana bağlanışı, tabiatinden değildir.Şu kadar ki, mevcud olabileceğe bağlılığı mümkündür.Mesela şeriki Barinin görülmesi mümkün değildir.Amma kainatın, olmadan önce de görülmesi mümkün olabilir.Fakat hiçbir akıllı; ''mevcut olmayan bir gülü
gördüm, görürüm, kokusunu işitirim, tadını alırım'' diye iddia edemez.
4-Hayat sıfatı ise , hiçbir şeye bağlı değildir.Mahlukun hayatına benzemez, sadece Kendisi ne mahsus bir sıfattır; zatıyla kaimdir....
|
