molla

الَرَ تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ وَقُرْآنٍ مُّبِينٍ


رُّبَمَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَوْ كَانُواْ مُسْلِمِينَ

ذَرْهُمْ يَأْكُلُواْ وَيَتَمَتَّعُواْ وَيُلْهِهِمُ الأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ

1 — Elif, Lam, Râ. Bunlar kitabın ve Kur'ân-ı Mübin'in âyetleridir.

2 — Kâfirler bir zaman gelir ki müslüman olmayı isteyeceklerdir.

3 — Bırak onları; yeğinler, eğlensinler ve kendilerini oyalayadursun. Sonra öğreneceklerdir.



Sûrelerin baharındaki hurûf-ı mukattaa ile ilgili bilgi daha önce geçmişti. ALLAH Teâlâ, «Kâfirler bir zaman gelir ki müslüman olmayı isteyeceklerdir.» buyurup, onların içinde bulundukları küfürden dolayı pişman olacaklarım ve dünya yurdunda müslümanlarla beraber olmuş olmayı temenni edeceklerini haber verir.

Süddî'nin tefsirinde meşhur isnadı ile İbn Abbâs, îbn Mes'ûd ve diğer bazı Sahabe'den naklettiğine göre; kâfirler, ateşe arzolundukları zaman müslümanlar olmayı temenni edeceklerdir.

Burada maksadın: Her kâfirin ölüm anında keşke mü'min olaydım, diye hayıflanacağıdır, da denilmiştir. Başka bir görüşe göre bu, kıyamet gününden bir haber vermedir.

Nitekim ALLAH Teâlâ'nın şu kavli de böyledir : «Bir görsen; ateşin başında durdukları : Keşke geri döndürülseydik ve Rabbımızm âyetlerini yalan saymasaydık da mü'minlerden olsaydık, dedikleri zaman...» (En'âm, 27).


Süfyân es-Sevrfnin Seleme İbn KüheyPden, onun Ebu Za'râ'dan, onun da Abdullah (İbn Mes'ûd) dan rivayetine göre; o, «Kâfirler bir zaman müslüman olmayı isteyeceklerdir,)) âyeti hakkında şöyle demiştir :

Bu; cehennemlikler hakkındadır. Zîrâ onlar (günahkâr mü'min-lerin) ateşten çıktıklarını göreceklerdir.

İbn Cerîr der ki: Bana Mü-sennâ'nın... İbn Abbâs ve Enes İbn Mâlik'den rivayetine göre; onlar, «Kâfirler bir zaman müslüman olmayı isteyeceklerdir.)) âyetini şöyle te'vîl ederlermiş : ALLAH Teâlâ müslümanların günahkârlarını (hatâ işleyenlerini) müşriklerle beraber ateşte hapsettiği gün müşrikler onlara : Dünyada iken yapagelmekte olduğunuz ibâdetler, size hiç bir fayda vermedi, diyecekler. ALLAH Teâlâ onlara gazablamp rahmetiyle hatalı müslümanları ateşten çıkaracak. «Kâfirler bir zaman gelecek ki müslüman olmayı isteyeceklerdir.» âyetinde anlatılan işte budur.


Abdürrezzâk'ın Sevrî kanalıyla... Mücâhid'den rivayetine göre; cehennemlikler, ALLAH'ı birleyenlere : îmânınız size fayda vermedi mi? diyecekler. Onlar böyle söylediği zaman ALLAH Teâlâ ; Kalbinde zerre ağırlığı îmân olanı (ateşten) çıkarın, buyuracak.

İşte ALLAH Teâlâ'nın: «Kâfirler bir zaman gelir ki müslüman olmayı isteyeceklerdir.» kavli bu zamana işaret etmektedir.

Dahhâk, Katâde, Ebu'l-Âliye ve başkalarından da böylece rivayet edilmiştir.

Bu konuda merfû' hadîsler de vârid' olmuştur.

1 — Hafız Ebu'l-Kâsım et-Taberânî'nin Muhammed İbn Abbâs kanalıyla... Enes İbn Mâlik (r.a.) den rivayetine göre, ALLAH Rasûlü (s.a.) şöyle buyurmuştur:

Lâ İlahe İllALLAH diyenlerden bazı kimseler günâhları sebebiyle ateşe girecekler. Lât ve Uzzâ'ya tapanlar onlara: Lâ İlahe İllALLAH demeniz size hiç bir fayda vermedi mi ki siz de ateşte bizimle birliktesiniz? diyecekler.

ALLAH Teâlâ onlara kızıp, «Lâ İlahe İllALLAH» diyenleri çıkaracak, onları hayat nehrine atacak ve ayın, tutulmasından ayrılıp sıyrıldığı gibi yanıklarından kurtulup iyileşecekler ve cennete girecekler.

Onlara orada «Cehennemlikler» ismi verilecek. Bir adam:Ey Enes, sen bunu ALLAH Rasûlü (s.a.) nden işittin mi? dedi de Enes: ALLAH Rasûlü (s.a.) nü : Kim kasden benim hakkımda yalan uydurursa; cehennemdeki yerine hazırlansın, buyurduğunu işittim.

Evet, ben ALLAH Rasûlü (s.a.) nü böyle söylerken işittim, dedi. Taberânî'nin ifâdesine göre Cehbez hadîsi rivayette tek kalmıştır.


2 — Taberânî der ki: Bize Abdullah İbn Ahmed İbn Hanbel?in... Ebu Mûsâ (r.a.) dan rivayetine göre ALLAH Rasûlü (s.a.) şöyle buyurmuştur :

Cehennemlikler ateşte toplandığı zaman yanlarında kıble ehlinden ALLAH'ın diledikleri de olacak. Kâfirler müslümanlara: Sizler müslümanlar değil mi idiniz? diye soracaklar, onlar: Evet müslüman-lar idik, diyecekler.

Kâfirler : Müslüman olmak size fayda sağlamadı da bizimle beraber ateşte kaldınız, diyecekler. Müslümanlar: Bizim günâhlarımız vardı da bu yüzden azaba dûçâr kaldık, diyecekler.

ALLAH Teâlâ onların söylediklerini işitecek ve kıble ehlinden ateşte olanların çıkarılmalarını emredecek. Geride kalan kâfirler bunu gördüklerinde : Keşke biz de müslümanlar olaydık ve onların çıktığı gibi biz de çıkayaık, diyecekler.

Sonra ALLAH Rasûlü (s.a.) : Tardolunmuş şeytânın şerrinden ALLAH'a sığınırım : «Elif, Lâm, Râ. Bunlar kitabın ve Kur'an-ı Mübîn'in âyetleridir.,
Kâfirler bir zaman gelir ki müslüman olmayı isteyeceklerdir.» âyetlerini okudu. Hadîsi İbn Ebu Hatim de Hâlid İbn Nâfi' kanalıyla rivayet etmiş olup, onun rivayetinde Eûzü yerine Besmele vardır.


3 — Taberânî'nin Mûsâ İbn Hârûn kanalıyla... Salih İbn Ebu Tâ-lib'den rivayetine göre; o, şöyle anlatıyor: Ebu Saîd el-Hudrî'ye sordum ve : ALLAH Rasûlü (s.a.) nün «Kâfirler bir zaman gelir ki müslüman olmayı isteyeceklerdir.)) âyeti hakkında bir şey söylediğini işittin mi? dedim.

O, evet dedi ve şöyle devam etti:

ALLAH Rasûlü (s.a.) nü şöyle buyururken işittim : ALLAH Teâlâ mü'minlerden bir grubu, kendilerinden intikamını aldıktan sonra ateşten çıkaracaktır. ALLAH Teâlâ onları müşriklerle beraber ateşe koyduğunda; müşrikler onlara: Siz dünyada iken ALLAH'ın dostları olduğunuzu sanıyordunuz. Size ne oluyor da bizimle beraber ateştesiniz? diyecekler.

ALLAH Teâlâ onların bu sözlerini işittiği zaman, mü'minler hakkında şefâata izin verecek de; melekler, peygamberler ve mü'minler şefaat edecekler ve nihayet onlar ALLAH'ın izniyle ateşten çıkacaklar.

İşte müşrikler bunu gördükleri zaman: Keşke biz de onlar gibi olsaydık da, bize şefaat ulaşıp onlarla beraber çıkaydık, diyecekler.

İşte ALLAH Teâlâ'nın: «Kâfirler bir zaman gelir ki müslüman olmayı isteyeceklerdir.» kavli budur. Onlara, cennette yüzlerindeki karalık yüzünden «Cehennemlikler» adı verilecek. Onlar : Ey Rabbımız, bizden bu ismi gider, diyecekler ve ALLAH Teâlâ emredecek de, cennet nehrinde yıkanacaklar ve bu isim onlardan kaldırılacak. Hadîsi Ebu Üsâme'ye naklettim de evet böyledir, dedi.

4 — İbn Ebu Hâtim'in Ali İbn Hüseyn kanalıyla... Muhammed îbn Ali'den, onun babasından, onun da dedesinden rivayetine göre ALLAH Rasûlü (s.a.) şöyle buyurmuştur: Ateş onlardan kimini dizlerine kadar, kimini beline kadar, kimini boğazına kadar olmak üzere günâhları ve amelleri miktarmca yakalayacaktır. Onlardan kimisi bir ay orada kalacak,.sonra çıkacak. Kimisi bir sene kalacak, SQnra çıkacak.

Onlardan ateşte en uzun kalacak olanın süresi, dünyanın yaratıldığı günden son bulmasına kadar geçen süredir. ALLAH Teâlâ onların da ateşten çıkmalarım dilediği zaman yahûdîler, hırıstiyaniar ve ateşte olan diğer din sâlikleri ile putperestler; tevhîd ehlinden ateşte olanlara : ALLAH'a, kitablarına ve elçilerine îmân ettiniz.

Bugün biz ve siz ateşte eşit durumdayız, diyecekler. ALLAH Teâlâ onlara öyle bir öfkelenecek ki daha önce hiç bir şeye o kadar öfkelenmemiştir. Onları ateşten çıkarıp cennette bir kaynağa sokacak. İşte ALLAH Teâlâ'nın: «Kâfirler bir zaman gelir ki müslüman olmayı isteyeceklerdir.» kavli budur.

İBNİ KESİR TEFSİRİ HİCR SURESİ 1-2-3 AYETLERİ.

__________________