Dilnihad

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM


ANNE BABAYA İTAAT


İsra 17/ 23,24 sf:283



23.Rabbin sadece kendisine kendisine kulluk etmenizi, ana babanıza da iyi

davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin

yanında yaşlanırsa, kendilerine ''of!'' bile deme; onları azarlama, ikisine de

güzel söz söyle.



24.Onları esirgeyerek, alçakgönülülüklle üzerlerine kanat ger ve: ''Rabbim!

Küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse, şimdi de sen onlara (öyle)

rahmet et!'' diye dua et.




Ankebut 29/ 8 sf:396



8. Biz insana, ana babasına iyi davranmasını tavsiye etmişizdir. Eğer onlar, se

ni hakkında bilgin olmayan bir şeyi (körü körüne) bana ortak koşman için zorlar

larsa, onlara itaat etme.Dönüşünüz ancak banadır. Ozaman size yapmış olduk

larınızı haber vereceğim.





Lokman 31/ 14,15 sf:411



14.Biz insana ana babasına iyi davranmasını tavsiye etmişizdir. Çünkü anası

onu nice sıkıntılara katlanarak taşımıştır. Sütten ayrılması da iki yıl içinde

olur. (İşte bunun için) önce bana, sonra da ana babana şükret diye tavsiye

de bulunmuşuzdur. Dönüş ancak banadır.



15.Eğer onlar seni, hakkında bilgin olmayan birşeyi (körü körüne) bana ortak

koşman için zorlarlarsa, onlara itaat etme.Onlarla dünyada iyi geçin. Bana

yönelenlerin yoluna uy. Sonunda dönüşünüz ancak banadır. O zaman size

yapmış olduklarınızı haber veririm.



Ahkaf 46/15 sf:503



15.Biz insana, ana babasına iyilik etmesini tavsiye ettik. Annesi onu zahmetle

taşıdı,zahmetle doğurdu.Taşınması ile sütten kesilmesi otuz ay sürer. Nihayet

insan güçlü çağına erip, kırk yaşına varınca der ki:''Rabbim! Bana ve ana baba

ma verdiğin nimete şükretmemi ve razı olacağın yararlı iş yapmamı temin et

et.Benim için de, zürriyetim için de iyiliği devam ettir.Ben sana döndüm. Ve

elbette ki, ben müslümanlardanım.


( Tevhide yönelmek ve İslam'a girmek en büyük nimettir. Allah'ın hoşnut ola

cağı davranışları yapmaya çabalamak, mesela Hz. Ebu Bekir'in yaptığı gibi ka

firlerin işkencesi altında kıvranan müminlerin kurtuluşunu sağlamak, yapılması

gereken yararlı işlerdendir. Ayrıca bütün neslinin salih müslümanlardan olma

sını istemek de, insanın yapacağı dualar arasında olmalıdır.)





KUR'AN-I KERİM AÇIKLAMALI MEALİ



Anne Babaya Hangi Durumlarda İtaat Edilmez?



Ankebut(29/8)

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM


Lokman(31/14,15)


14.Gerçi biz insana anasına ve babasına itaati de tavsiye ettik. Anası onu

zayıflık üstüne,zayıflıkla taşıdı. Onun sütten ayrılması da, iki yıl içindedir.

Bana, ana ve babasına şükret diye de tavsiye ettik. Dönüş ancak bana

dır.



15.Bununla beraber, her ikisi de bilmediğin bir şeyi, bana ortak koşman

hususunda seni zorlarlarsa, onlara itaat etme. Fakat dünyada onlarla iyi

geçin.Bana yönelenlerin yolunu tut. Sonra dönüşünüz ancak banadır.O za

man ben de size yaptıklarınızı haber vereceğim.



'' Biz insana vasiyet ettik'' Bu iki ayet, Lokman'ın öğütlerini hikaye esnasında

ve şirki yasaklamayı tekit akışı içersinde, söz münasebeti suretiyle mu' teriza

(ara cümlesi) halinde başlıbaşına ilahi bir kelamdır. Rivayet edildiğine göre

Sa'd b. Ebi Vakkas (r.a.) ile anası hakkında inmiştir. Şöyle ki: Hz. Sa'd anne

sine itaat eden bir kimseydi. İslam'a girdiği zaman annesi:''Ey Sa'd! Sen ne

yaptın? Eğer sen bu yeni dini bırakmazsan yemin olsun ki,ben yemem, içmem,

nihayet ölürüm. Sen de benim yüzümden 'Hey annesinin katili!' diye kötü bir

isimle anılırsın, demiş. O'da:'Yapma anne, ben bu dini hiçbirşey için terket

mem', demiş. Annesi de iki gün, iki gece yememiş, kuvetten düşmüş. Sa'd:

'Anne'ciğim! Bilesin ki, vallahi yüz canım olsa da, birer birer çıksa da, ben bu

dini hiçbirşey için terketmem.Artık dilersen ye, dilersen yeme.Bunun üzerine

annesi yemeğini yemiş.İşte bu iki ayet veyahut ikinci ayet bu sebeple inmiş

tir.



Vehin, vehin üstüne, bu sıfat tamlaması 'ana' dan haldir. Vehin harekette za

yıflıktır.Yani anası günden güne ağırlaşmak suretiyle, zayıflık zayıflık üstüne.

Süt kesimi de iki yıldadır. Bunun zahirinden emzik süresinin en çoğunun iki se

ne olduğu anlaşılıyor ki,imam Ebu Yusuf ve imam Muhammed ile imam Şafi'nin

görüşleridir. Fakat imam Azam ihtiyat olmak üzere, 'Anne karnında taşınması

ile sütten kesilmesi otuz aydır.' Ahkaf46/15ayeti ile otuz ay olduğunu söyle

miştir. Bununla beraber fetva İmameyn'in görüşüne göredir. Şükret diye.

Bununla 'vasiyet ettik' ifadesi tefsir ediliyor. Yani şöyle, diye tavsiye ettik ki,

şükret. Bana, annene ve babana. Birisi peygamber (s.a.v.)'e ; ''Ben kime iyi

lik edeyim?'' diye sormuştu. Buyurdu ki;''Annene, sonra annene, sonra yine

annene''. 'Ya ondan sonra?' dedi; ''Babana'', buyurdu. Anne babaya şükür;

haklarını gözetmek, itaat ve iyilikte bulunmak ve dua etmektir. Dönüş ise an

cak banadır.Yani şükredipetmediğinizi o zaman ben sorarım.Bu cümle,Allah'a

şükrün daha önemli ve önce olduğunu anlatmak suretiyle,ikinci ayetin hükmü

ne bir hazırlıktır.



Bununla beraber,yani anne babaya şükrü tavsiye etmiş olmamızla beraber,on

lar seni bana şirk koşasın diye zorlarlarsa,sence hakkında hiçbir bilgi olmayan,

yani hiçbir ilimde yeri olmayıp, imkansız olan şirki isnad ettirmek üzere sıkıştı

rırlarsa, o hususta ikisinede itaat etme de, onlara normal şekilde yardımcı ol.

Yani günaha iştirak etmeksizin, şeriatın razı olacağı, iyilik ve insanlığın gerek

tireceği şekilde beraberlerinde bulun. Mesela yemek,içmek, giymek gibi ihti

yaçlarını düzene koymak, eziyet etmemek, ağır söz söylememek, hastalıklar

ında bakmak, vefatlarında defnetmek gibi dünyaya ait işlerinde yardımlarını

yap. Din işine gelince, bana yönelmiş olan samimi, ihlaslı tek Allah'a inanan

kimseninyolunu tut. Sonra hepinizin dönüşü banadır.O zaman ben size neler

yaptığınızı haber vereceğim.



Hak Dini Kur'an Dili Cilt:6 sf: 272-273