| Kafirleri, dünyanın imaratı için halk etmiştir.
Ey kâfirlerin çokluklarından ve onların bazı hakaik-i imaniyenin inkârındaki ittifaklarından telâşa düşen ve itikadını bozan biçare insan!
Bil ki, kıymet ve ehemmiyet, kemiyette ve adet çokluğunda değil.
Çünkü, insan eğer insan olmazsa, şeytan bir hayvana inkılâp eder.
İnsan, bazı frenkler ve frenkmeşrepler gibi ihtirâsât-ı hayvâniyede terakki ettikçe, daha şiddetli bir hayvâniyet mertebesini alır.
Sen görüyorsun ki, hayvânâtın kemiyet ve adet itibarıyla hadsiz bir çokluğu varken,
ona nisbeten insan gayet az iken,
umum envâ-ı hayvânat üstünde sultan ve halife ve hâkim olmuştur.
İşte, muzır kâfirler ve kâfirlerin yolunda giden sefihler,
Cenâb-ı Hakkın hayvânâtından bir nevi habislerdir ki,
Fâtır-ı Hakîm onları dünyanın imârâtı için halk etmiştir.
Mü'min ibâdına ettiği nimetlerin derecelerini bildirmek için,
onları bir vâhid-i kıyasî(*) yapıp, âkıbetinde, müstehak oldukları Cehenneme teslim eder.
İşte, küffârın ve ehl-i dalâletin bir hakikat-i imaniyeyi inkâr ve nefyetmelerinde kuvvet yoktur.
Çünkü, nefiy sırrıyla, ittifakları kuvvetsizdir.
Bin nefyediciler, bir tek hükmündedir.
Meselâ, bütün İstanbul ahalisi, Ramazan'ın başında ayı görmediğinden nefyetse,
iki şahidin ispatıyla o cemm-i gafîrin (Ekseriyet, çoğunluk) nefiy ve ittifakı sukut eder.
Madem küfrün ve dalâletin mahiyeti nefiydir ve inkârdır, cehildir ve ademdir; küffârın kesretle ittifakı ehemmiyetsizdir.
Ehl-i hakkın, hak ve sabit ve sübutu ispat olunan mesâil-i imaniyede,
şuhuda istinad eden iki mü'minin hükmü,
hadsiz o ehl-i dalâletin ittifakına râcih olur, galebe eder.
(*) vâhid-i kıyasî: Birim. Bir şeyin miktarını ve diğer özelliklerini ölçmek için kendi cinsinden değişmez olarak belirlenen parça veya miktar. Mesela: Uzunluğun "vahid-i kıyasi"si metredir. Hava tazyiklerinin ve sıcaklıklarınınki de derecedir.
| 
