BİSMİHİ TEALA
ALLAH (Celle celaluhu) Kur-an’ı Kerim'de
وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا
Onlar, kendi canları çekmesine rağmen yemeği yoksula, yetime ve esire yedirirler.(insan/8)
müslümanın; miskinlere, fakirlere ve kâfirlere (esirlere) yemek yedirmesinin caiz ve sevap olduğunu bildirmektedir.
,Sofrada yemenin ve içmenin adapları vardır ve bu mevzular Peygamber efendimizin (Sallallâhu aleyhi vesellem) Hadis-i Şeriflerinde de belirtilmektedir.Kişi ALLAH (Celle celaluhu) rızası için Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimizin hareketlerini örnek alıp, Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimiz gibi yer ve içerse bundan faydalanır ve bunda çok büyük sevap vardır.
Toplum içinde davranış açısındanda bu adapları öğrenmekte fayda vardır.
Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimiz bu adapları sahabelerine öğrettiki, onlar devamlı bu adaplara göre yiyip içsinler.
Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimizin yemek adablarından:
1-Yemeği oturarak yemek.
2-Sokakta yürüyerek ve üzerine dökerek yememek.
3-Yüz üstü yememek. Peygamberimiz (Sallallahu aleyhi ve selem) bundan nehy etmiştir.( haram olmamakla beraber yapılmaması daha iyidir).
4-Yemeğe ve içmeğe başlarken daha ağıza koymadan “Bismillâh” demek.
5-Sağ el ile yemek sol el ile yemekten eftaldır. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimiz bir çocuğa bu meseleyi öğreterek dediki:” Sağ elin ile ve önünden ye”
6-Sıcak birşey yiyip içerken üflememek, Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimiz bundan nehy etmiştir.
7-Birşey içmeden, içerken ve içtikten sonra içine üflememek.
8-Üç parmak ile yemek sünnettir.
9-Yemeğe başladığında yemek çok sıcak veya çok soğuksa biraz beklemek.
10-Günde bir veya iki çeşit yemek ile yetinmek. Bunu Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimiz böyle öğretti.(her gün balık, et olmasın)
11-Sık sık yemek yemeyip, iki, üç öğünle yetinmek.
12-Tıka basa yememek.
13-Yemekten sonra “Elhamdulillah” demek. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimiz şöyle buyurdu: ''Yemeği bitirdikten sonra Elhamdulillâh deyin'' yada şu duayı okuyun: ''Elhamdulillâh ellezi etame ve sega ve sevveğahu ve ceale lehuu meĥracâ.'' Veya şu duayı okumayı öğretmiştir ''Elhamdulillâh ellezi etameniy ve seganiy ve kefâniy ve evvâniy vel hamdulillâhi alâ kulli hal.''
14-Yemek hakkında: Çok tuzlu, çok acı veya kötü , dememek. Peygamber efendimiz (Sallallahu aleyhi ve sellem) hayatında bu yemek tuzlu, çok acı veya kötü dememiştir. Beğendiğini yer beğenmediğini yemezdi. Biz de kendimize bunu örnek alarak, bu yemek tuzlu, acı, iyi değil gibi sözler söylememeliyiz.
15-Lokmaları ağıza normal büyüklükte koymak. Ne çok küçük nede çok büyük. Kaşığı ve ağızı fazla doldurmamak.
16-Ağız dolu iken konuşmamak. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimiz ağzında yemek varken, içeriye birisi girip selam verdiğinde selâmını almaz, önce ağzındakini bitirip sonra selâmı alırdı. Ağızı dolu iken konuşmazdı.
17-Sofrada ağzında yemek yok iken hayırlı şeylerden konuşmak. Bu sünnettir.
18-Ağzındakini bitirip sonra başka bir lokma almak. Resulullâh (Sallallahu aleyhi ve sellem) böyle yapardı.
19-İmam Buhari (rahimehullâh)'ın rivayet ettiği bir Hadis-i Şerifte bildirildiğine göre; Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) efendimiz hizmetcileri yemek yerken onları yanlız bırakmaz orlarla birlikte yerdi ve yemek istemediklerinde lokmayı alıp yemeleri için kendisi onlara verirdi.
20-Resulullâh (Sallallahu aleyhi ve sellem) ağzında lokma var iken içecek almazdı, yani ikisini aynı anda ağzında bulundurmazdı, zaruret hali müstesna.
21-Resulullâh (Sallallahu aleyhi ve sellem) yiyip hemen uyumazdı (bu insanın nefsi için yanlıştır).
Hadis-i Şerifte peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem):
''Siz yemeginizi yedikten sonra zikrediniz (Elhamdulillah deyiniz).Yemeği yedikten sonra uyumayın.Zira bu (uyku) kalbinizi katılaştırır.'' buyurmaktadır.
Kişi yemek yedikten sonra zikir etsin meselâ: Elhamdulillâh desin, ders versin, Kur’an okusun veyâ gezsin spor yapıp midesindekini eritsin.
Mâliki alimlerinden olan Kadi İyâd dediki: “İki şey kalbi karartır katılaştırır; yemeği çok yemek ve fazla boş konuşmak.
22-Peygamber (Sallallahu aleyhiş ve selem) efendimiz karnı üzerine uyumaktan nehy etmiştir, bu kalbi sertleştirir. Sol taraf üzerine yatmaktanda nehy etmiştir. Çünkü sol tarafta kalp vardır ve bu kalbe zarar verir. Bu tıbbende kalbı sıkıştırır.
23-Yemek yedikten sonra yirmi veya otuz dakika kadar sola dayanmak (sola dayanmak kalbi rahatlatır) uyumak istediğinde ise sağ tarafa yatıp yüzün kıbleye doğru olması daha iyidir.
