| Namazin Hakikati Ve Ruhu Namazin sekil olarak gorunusunden baska bir de ozu ve ruhu vardir.
Namazdaki her hareketin ve her zikrin bir hikmeti ve ruhu vardir. Asil ruh olmayinca,namaz sekilden ibaret kalir ve cansiz cesede benzer. Eger namazin adabina uyulmassa o namaz, gozu oyulmus, kulagi kesilmis ve burnu kesilmis bir adam gibi olur.
Eger sirf sekil olarak namazdaki hareketler yerine getirilir de ruhu ve hakikati olmazsa, gozu olup da gormeyen ve kulagi olup da duymayan bir adam gibi olur.
Namazin ruhunun asli, namaz boyunca kalbin husu ve huzur içinde bulunmasidir. Çunku namazdan maksat, kalbi Allah Celle Celaluh'a yoneltmek ve onun zikrini tazelemektir.
Nitekim Yuce Allah Celle Celaluh soyle buyurmustur: ''Ve beni hatirlamak için namaz kil. '' (Taha-20/14)
Resulullah Sallahu Aleyhi Vesellem efendimiz de soyle buyurmustur: ''Nice kimseler vardir ki, namazdan nasipleri yorgunluk ve sikintidan baska bir sey degildir.'' Bu hadisi serifi, kalbi gafil olanlar hakkindadir.
Resulullah Sallahu Aleyhi Vesellem efendimiz yine soyle buyurmustur: ''Nice çok namaz kilanlar vardir ki, onlara namazlarindan onda bir veya altida bir oranindan fazlasi yazilmaz. Herkesin namazindan yazilan, kalbi hazir oldugu kisimlardir.''
Yine soyle buyurmustur: ''Bir kimdeye veda eder gibi namaz kil.'' Yani namazla, kendi nefsine ve isteklerine veda et, onlardan ayril, Allah Celle Celaluh'tan baska her seyden uzaklas, demektir.
Bu sebpten dolayi Hazrati Áise (r.a) diyor ki: ''Resulullah Sallahu Aleyhi Vesellem bizimle konusurdu. Biz de onunla konusurduk. Namaz vakti gelince, bizi hiç gormemis ve tanimamis gibi olurdu bu durum, Allah Celle Celaluh'in azameti ile çok fazla mesgul olmasindan ileri geliyordu.''
Bir hadis-i serifte Resulullah Sallahu Aleyhi Vesellem efendimiz yine soyle buyurmustur: ''Kalbin hazir olmadigi namaza Allah Celle Celaluh bakmaz.'' Hazreti Ibrahim Aleyhisselam, namaz kildigi vakit kalbinin çarpintisi iki mil uzaktan duyulurdu. Hazreti Ali (r.a) namaza kalktigi vakit azlarini bir titreme alirdi. Yuzunun rengi degisir ve soyle derdi : ''Yedi kat goklere ve yere arz edilen ve onlarin tasiyamadiklari emaneti eda etmenin zamani geldi.
Sufyan-i Servi diyorki: ''Namazi husú ile kilmayanin namazi dogru olmaz.''
Hasan-i Basri soyle demistir: ''Kalbin hazir olmadigi namaz, cezaya daha yakindir.''
Muaz b.Cebel (r.a) diyorki: ''Namazda kasten saginda, solunda kimler var! diye etrafa bakanin namazi olmaz.''
Imam Azam Ebu Hanife, Imam Safii ve pek çok alimin verdigi fetvalara gore, ilk tekbiri alirken kalbin hazir olmasi için yeterlidir.
Fakat fetva, zaruri sebeplerle verilmis olan fetvadir.
Çunku insanlarin çogu gaflet içindedirler.
Namazin kabulu için yeterli olmak, borçtan kurtulmak demektir.
Áhiret için azik olmaya layik degildir.
Áhiret için azik olan namaz ise, kalbin hazir oldugu ve orada faydasini gorecegi kisimlardir. O halde namazin ruhundan maksat, kalbin daima hazir olmasidir.
Imam gazali Kimya-yi Saadet |