MEVLANA ALI BIN HÜSEYIN BIL MARUF SEYH SAFI
(KUDDISE SIRREHU)
1) — Nakşi taifesi, haddinden fazla meşgul bir taifedir.
Zira bu daire -dünya- içinde başları pergel gibi iş üstündedir.
(Daima hizmet üzerine eğilmektedir.)
2) — Hepsi tek bir dairenin merkezi etrafında toplanmışlardır.
Yine top-yekün bir pergelin deveranından
-kaderin tasarruflarından- haberdardır`lar.
3) — Onlar, (kalpler üzerinde) nakış yapanlardır.
Fakat her nakşa bağlı değildirler.
Çok ma´rifetli oldukları için her lahza başka bir nakış ele alırlar.
4) — Her an Bukalemunvari başka bir renktedirler.
-Sık sık manevi hal ve makamları değişir-
Yalnız garip olanı şudur ki, her iki cihanın renginden nefret ederler.
( Çalışmaları, ne dünyayı amaçlıyor. Ne de ahireti,
sadece Rıza-i ilahîyi kazanmak gayesiyledir.)
5) — Her ne kadar zahirde avam ve düşman gibidirlerse,
bâtında ve manâda havas ve dostturlar.
6) — Aslında Nil nehrinin suyu gibidirler.
Kıptî´nin ağzında ise, kana dönerler. Çan gibi hafiftirler.
Hz. İsa´nın merkebi
(merkep karakterli kimseler) üzerinde ise yüktürler, ağırdırlar.
7) — Her ne kadar cilalanmış ayna gibidirlerse de
fakat Habeşliler -kötü insanlar- için pastırlar.
Gerçi İbrahim Halil´in bahçesidirler.
Fakat odun gibi kimseleri de ateşvarî yakarlar.
8) — Entariyi giyerken ehl-i beytin gidiş ve tarzlarını hatırlatırlar.
Riyakârlar gibi mavi hırka giymezler.
9) — Bu zeki insanların prensipleri, kendilerini gizleyip belli etmemekdir.
Onlar settar -setr edici- olan Allah´ın sıfatlan ile muttasıftırlar.
10) — Bu mevhum çokluğu koyu vahdette gizlemek istedikleri içindir ki,
Allah´dan mağfiret taleb etmektedirler.
11) — Varlıkların çokluğu onlara bir te´sir yapamaz
-vahdetten saptırmaz-.
Çünkü onlar, kendilerini bu varlıkların menşeine -Allah´a- bağlamışlardır.
Rabtetmişlerdir.
12) — Soluklara değer verip boş yere harcamamak,
bu şahlar gibilerin huyudur.
Kendi nefeslerinin bekçiliğini yapmalarına rağmen iyi padişahlardırlar.
13) — Sustukları vakit, misk göbeği gibidirler
-Her tarafa güzel kokular yayarlar-
Konuştukları zaman da yüz eczacının canını beslerler.
14) — Suskundurlar,
fakat konuşunca papağan kuşu gibi
hep tatlı hareketli ve tatlı- sözlü olurlar.
15) — Yıldızlar gibi hepsinin halveti, topluluktadır.
-Topluluk içinde iken Hak´la beraberdirler-
Vehakeza her meclisin mumu ve her pazarın
-her hareketin- süsüdürler.
16) — Seyahatları vatan dahilindedir.
Tıpkı hâle içinde oturmakta olan ay gibi.
Bedenen durmakta olmalarına rağmen,
yürekleri i´tibarı ile sa´y ve harekettedirler.
17) — Bu hızlı yürüyenlerin durumu,
baş döndürücü bir hızla hareket etmesine rağmen
yerinde sabit sandığın dağların -yerin- durumuna benzer.
Demek yürekleri dönük kimseler bu zatları da kendileri gibi dönük sanırlar.
18) — Ehlüllâh, aşk kâbesine doğru yol alan bir kafiledir.
O kafileye kumandanlık edenler de.
Bu kahraman nakşîlerdir.
19) — Nakşiler dünya matemhânesinde konakladıkları halde
dokuz mavi perdeden -dokuz kat gökten-
daha yüksek çadırlar kuranlardır.
20) — Her birisi cihan alanında birer emniyet şeddi, teminatıdır.
Bir dağ kadar büyük bir tenkide bile,
bir saman çöpü kadar değer vermezler.
21) — Onlar safvet ve iyilik denizinde dosdoğru yüzen balıklardır.
Nehir kenarında eğri büğrü yürüyen yengeçler gibi değildirler.
22) — Bu zatlar,
aşka susamış kimselerin dudağında cana can katan aşk şarabıdırlar.
Vesveseli insanların elinde ise, avuçta sıkılan altınlardır.
23) — Tertemiz gözlere sahiptirler.
Hatta, saf ve temiz gözlerin nurlarıdırlar.
Dindarların önderi, dinin de tacıdırlar.
24) — Bu dünyada Çenab-ı Hakkın mahbublarıdırlar.
Fakat Mansur-u Hallaç gibi kavgayı da istemezler.
25) — Ma´rifet hurması onlara vücut ağacından yetişir.
Ey rabbim, bu taife ne kadar şanslı bir taifedir.
26 - 27) — Mevlana Çelâleddin-i Rumi´nin baha biçilmez gazellerinden
her bilginin hayranlık duyduğu yedi tane beyti,
bu kasideye dere ediyorum.
Zira o yüce insanların medhinde söylenen bu sözler,
Ülker kümesi kadar şereflidir.
28) — Kulağını sedef gibi aç ve tertemiz bulunan yüreğinde
bu gazele yer ver.
Çünkü yetkililer bu gazeli,
bir inci dizisinden farksız görmektedirler.
29) — Düşün!
Bu dünyada iki, üç tane yankesici (kalpleri "çalanlar) var ki.
Ma´rifetleri ile ay´ın külahını başından alırlar.
(Çok çetin işler başarırlar.)
30) — Zahirde sarhoş, gerçekte kalpleri uyanık iki,
üç tane kurnazdırlar ki, feleği dahi bir kavga ile döndürürler.
31) — Maddî cesettedirler, fakat maddeye düşmandırlar.
Dünyada yaşadıkları halde, her iki cihanla da alâkaları yoktur.
32) — Canların da talip olduğu o perdeli sevgilinin aşıkıdırlar.
Onun güzel gözleri gibi, mest ve gaddardırlar.
33) — işret meclisinin reisidirler fakat sen baş vermedikçe
onlar sana sır vermezler.
Şarap sunanlardır.
Yalnız üzüm sıkmazlar.
34) — (Madde o kadar onlara musahhar ve muti´dir ki)
avuçlarına toprak alsalar, sarı altına döner.
Geceleyin arpa da ekseler, gündüzün buğday biçecekler.
35) — Yiğitlik gösterip onların sohbetleri sayesinde insan ol.
Zira gerçek insan bunlardır.
Geriye kalanlar ise, insanları yiyenlerdir.
36) — Ey Safi! (Müellifti lakabıdır.) Sen insanlığı onlardan öğren.
Zira onlar basiret sahiplerinin göz bebeğidirler.
37) — Eğer şu göz bebeğinin nuru kimdir diye sorsan;
el-cevap: Ariflerin himmet bekledikleri zattır.
38) — Ülkelerin ma´nevî önderi ve dünyanın şahı
efendimiz Ubeydüllah-ı Ahrar´dır ki,
onun umumî lütfünden her canlı faydalanmaktadır.
39) — O, tevhîd âleminde öylesine bir güneştir ki,
bütün kâinat zerreleri onun penceresinden nur almaktadır.
40) — O, hür insanlar topluluğunun efendisidir.
Dünya hükümdarları, onun kapısında kul ve hizmetçidirler.
41) — Ey dinin hamisi!
Sen arzu ve istekler hususunda öyle bir kıblesin ki halk,
gayr-ı ihtiyarî olarak her taraftan ona yönelmektedir.
42) — Köle olsun, hür olsun bu yoldakilerin tümü, senin vefalı kullarındır.
43) — Başlarını senin emirlerinin ipinden çıkaran cahiller, ahmaklık merasında
bulunan yularsız merkeplerdir.
44) — (Seni dinlemeyen cahiller)
kimi zaman dalalet sahrasının dibine düşmüşlerdir.
Kimi zaman da, talihsizlik çölünde şaşırıp kalmışlardır.
45) — Senin ihsanından mahrum yaşayan bayağı kimseler,
deniz kıyısında ciğeri susamış «balıkçıl» kuşu´na benzerler.
(Arapçada adı «malikül hazinidir.
Cahiz´in anlattığına göre, bu kuş devamlı olarak sulara,
nehirlere ve kaynaklara yakın yerlere konar.
Suların kuruduğunu görünce son derece kederlenir, üzülür.
Bazen de azalmasın diye, su içmez olur.
Tabii ki bu süre uzayınca beyinsiz kuşta susuzluktan ölür.)
46) — Baygınların sana devamlı bir incizabı vardır.
Senin oltanın çengel iğnesine takılmış bulunan aşklar,
balık gibi ızdırap çekmektedirler.
47-48) — Ben senin denizinin balığıyım.
Aynı zamanda senin medh-ü senalarınla doluyum.
Tıpkı ağzına kadar değerli incilerle dolu bulunan sedefler gibi.
49) — Senin denizinde boğulan kimsenin şeref ve i´tibarı, artmaktadır.
Sahilde kalanlar ise inci kabuğunun kırıntıları gibi değersizdirler.
50) — Bu ferah denizinde «safi», ebediyen gark olsun.
Umarım onu, hiç bir vakit bu denizden çıkarmazlar.
Kaside ( Reşahat´den alınmıştır. İslâmı Araştırmalar - Sadreddin Yüksel . 1983 Bşk. Sh. 352 - 356.)
Neylesin can âlemde yok ise canan...
